نخستین رویداد علمی «ایمنی زیستی در زنجیره خوراک و صنعت (اکوپست)» به همت شرکت نوژن گستر پاک زیست و با مشارکت گروه دانش ‌بنیان کاشف در رشت برگزار شد.
به گزارش نیمرخ/ این رویداد با حضور اساتید حوزه بهداشت و سلامت، مدیران استانی، فعالان اقتصادی و صنعتی، رستوران‌داران و هتل‌داران استان و با تمرکز بر چالش‌ها و راهکارهای نوین امنیت زیستی در صنعت غذا و زنجیره خوراک برگزار شد.
سلامت؛ شرط بقا در صنعت غذا
مدیرعامل شرکت نوژن گستر پاک زیست در این رویداد با اشاره به اهمیت روزافزون امنیت زیستی در صنعت غذا اظهار کرد: ایمنی زیستی یکی از ارکان اصلی سلامت عمومی، کیفیت خدمات غذایی و افزایش اعتماد مصرف ‌کنندگان است و غفلت از آن می‌تواند پیامدهای جدی برای جامعه به همراه داشته باشد.
 لیدا نجفی زاده افزود: هدف اصلی از برگزاری این رویداد، ایجاد بستری تخصصی برای گفت‌وگو، تبادل تجربه و ارائه راهکارهای عملی میان فعالان، متخصصان و تصمیم ‌سازان حوزه غذا بوده است؛ بستری که بتواند به اقدامات اجرایی و اثرگذار منجر شود.
وی با تأکید بر کاربردی بودن نتایج این رویداد تصریح کرد: امیدواریم دستاوردهای علمی و عملی این نشست، به‌ طور ویژه در رستوران‌های بین‌راهی، رستوران‌ها، هتل‌ها و کارخانه‌های صنایع غذایی مورد استفاده قرار گیرد و گامی ماندگار در جهت ارتقای استانداردهای امنیت زیستی کشور برداشته شود همچنین برگزاری این رویداد در رشت، به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم گردشگری و صنایع غذایی شمال کشور، نشان‌ دهنده توجه ویژه به پیوند میان سلامت غذا، توسعه پایدار و اعتماد عمومی است. 
هرگونه غفلت،اعتبار یک برند را نابود کند
بنیانگذارشرکت نوژن‌گستر پاک‌ زیست نیزدر نخستین رویداد علمی «ایمنی زیستی در زنجیره خوراک و صنعت (اکوپست) با تأکید بر اینکه سلامت دیگر یک مزیت رقابتی نیست، گفت: امروز سلامت، شرط بقا و ادامه حیات صنایع و کسب‌وکارهاست و هرگونه غفلت در بهداشت محیط می‌تواند اعتبار یک برند را به‌طور کامل نابود کند.
«شهرام حقگذار شهیدی» با اشاره به تغییر نگاه جهانی به مقوله سلامت، اظهار کرد: سلامت دیگر یک امتیاز یا مزیت رقابتی نیست، بلکه شرط ادامه حیات است؛ موضوعی که امروز همه مدیران، ناظران و فعالان اقتصادی با آن مواجه هستند.
وی با بیان اینکه در گذشته شاید امکان فعالیت با کیفیت متوسط وجود داشت، افزود: امروز کوچک‌ترین نقص در بهداشت محیط و سلامت جامعه می‌تواند نه‌تنها اعتبار یک برند، بلکه آینده یک صنعت را به‌طور کامل از بین ببرد.
بنیانگذار نوژن‌گستر پاک‌زیست با تأکید بر اینکه سلامت تنها در مرحله نظارت نهایی شکل نمی‌گیرد، تصریح کرد: سلامت از محیط آغاز می‌شود؛ از بخش‌هایی که شاید دیده نشوند، اما اگر به‌درستی کنترل نشوند، به‌صورت مستقیم کیفیت محصول، اعتماد مشتری و آینده کسب‌وکار را تهدید می‌کنند.

وی با تشریح فلسفه شکل‌گیری این شرکت گفت: نوژن‌گستر پاک‌زیست از ابتدا با این نگاه شکل گرفت که صرفاً یک مجموعه خدماتی نباشد. برای ما، اجرای هر پروژه فقط پاسخ به سفارش مشتری نیست، بلکه باید مبتنی بر دانش فنی روز، استانداردهای علمی و مسئولیت‌پذیری در برابر انسان و محیط زیست باشد.
شهیدی با اشاره به پیوند ناگسستنی سلامت انسان و محیط زیست خاطرنشان کرد: این دو مفهوم از هم جدا نیستند؛ سلامت انسان بدون محیط زیست سالم معنا ندارد و حفاظت از محیط زیست بدون توجه به سلامت جامعه، پایدار نخواهد بود.
بنیانگذار نوژن‌گستر پاک‌زیست تأکید کرد: مبارزه با آفات و چالش‌های بهداشتی اگر بدون نگاه علمی و زیست‌محیطی انجام شود، شاید در کوتاه‌مدت نتیجه بدهد، اما در بلندمدت آسیب‌های جدی و جبران‌ناپذیری به جامعه وارد خواهد کرد.
وی در پایان گفت: ما باور داریم تصمیمات امروز، آینده فردا را می‌سازند و تنها مسیر درست برای توسعه پایدار، حفظ هم‌زمان سلامت جامعه، محیط زیست و اعتماد عمومی است.
تأکید بر ضرورت روش‌های هوشمند در کنترل آفات
شهیدی با تأکید بر اینکه ایمنی زیستی تنها به محصول نهایی محدود نمی‌شود، گفت: ریشه سلامت انسان در محیطی است که غذا در آن تولید، آماده و مصرف می‌شود و استفاده نادرست از سموم می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت نسل حاضر و آینده باشد.
 حقگذار شهیدی با اشاره به اهمیت راهبردی ایمنی زیستی اظهار کرد: این رویداد به‌عنوان نخستین برنامه تخصصی در حوزه ایمنی زیستی در استان گیلان و حتی کشور، با هدف تبیین نگاه صحیح به مفهوم ایمنی و سلامت برگزار شد و خوشبختانه از نظر محتوایی، رویدادی پربار و اثرگذار بود
وی افزود: بسیاری تصور می‌کنند ایمنی فقط مربوط به محصول نهایی است، در حالی‌ که ایمنی زیستی از محیط زندگی انسان آغاز می‌شود؛ محیطی که در آن محصولات غذایی تولید می‌شوند، غذا طبخ می‌شود و در نهایت به مصرف می‌رسد؛ هرچه این محیط سالم‌تر و پاک‌تر باشد، سلامت جامعه نیز تضمین‌شده‌تر خواهد بود.
این فعال حوزه ایمنی زیستی با هشدار نسبت به تبعات سم‌پاشی‌های بی‌رویه و غیر اصولی تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از بیماری‌های شایع امروز، ناشی از مصرف سموم غیر استاندارد در مزارع، باغات و حتی اماکن مسکونی و گردشگری است. صرف این‌که آفت یا حشره‌ای دیده نمی‌شود، به‌معنای پاک بودن محیط نیست؛ چرا که آلودگی‌های پنهان، خطرناک‌تر و ماندگارتر هستند.
 شهیدی خاطرنشان کرد: استفاده نادرست از سموم می‌تواند آسیب‌های جدی به کبد و کلیه وارد کند و حتی در مواردی، اثرات ژنتیکی داشته و به نسل‌های آینده منتقل شود؛ خطر اصلی، مسمومیت‌های مزمن و تدریجی است که به‌دلیل دُزهای کم اما مداوم سموم، دیر شناسایی می‌شوند.
وی با اشاره به رویکردهای نوین در کنترل آفات گفت: امروزه روش‌های سنتی سم‌پاشی و واکنش بعد از آلودگی منسوخ شده و جای خود را به سیستم‌های هوشمند و فناورانه داده‌اند. این سیستم‌ها با بهره‌گیری از حسگرها، دوربین‌ها، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی، نوع آفت، زمان و شدت آلودگی را شناسایی کرده و بر اساس مدیریت تلفیقی آفات، بهترین و کم‌خطرترین روش مقابله را پیشنهاد می‌دهند.
نقش پیشگیری در امنیت غذایی و ایمنی زیستی
مدیرکل پدافند غیرعامل استان گیلان در این رویداد علمی با تأکید بر نقش پیشگیری در امنیت غذایی، نسبت به تهدیدات زیستی، بیوتروریسم و آسیب‌پذیری‌های اقتصادی و سلامت‌محور استان هشدار داد.
 «محمد حیدری ایمن‌آبادی» با بیان اینکه پدافند غیرعامل ماهیتی پیشگیرانه و نرم‌افزاری دارد، اظهار کرد: پیشگیری همواره کم‌هزینه‌تر و اثربخش‌تر از درمان است و در حوزه امنیت غذایی و ایمنی زیستی، این اصل اهمیت دوچندانی دارد.
مدیرکل پدافند غیرعامل گیلان با اشاره به فعالیت ۱۱ کارگروه تخصصی در این اداره ‌کل گفت: کارگروه امنیت غذایی و کارگروه زیستی از مهم‌ترین ساختارهای تصمیم‌سازی در این حوزه هستند که با محوریت دانشگاه علوم پزشکی و سازمان جهاد کشاورزی، تهدیدات احتمالی را از مرحله تولید تا مصرف رصد می‌کنند.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مقابله با آفات کشاورزی گفت: در سال‌های اخیر، چالش‌هایی مانند مگس زیتون و ملخ مراکشی در شهرستان رودبار با حضور میدانی دستگاه‌های متولی و همکاری سپاه قدس گیلان، به‌خوبی مدیریت و مهار شد؛ چراکه این آفات می‌توانستند ضربه سنگینی به اقتصاد استان وارد کنند.
مدیرکل پدافند غیرعامل گیلان همچنین به تهدیدات حوزه دام و طیور اشاره کرد و افزود: با توجه به جایگاه گیلان به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید مرغ کشور، هرگونه آسیب در این بخش می‌تواند تبعات اقتصادی ملی داشته باشد که خوشبختانه با اقدامات پیشگیرانه، موارد حاد در استان مشاهده نشد.
حیدری  آموزش را حلقه مفقوده بسیاری از حوزه‌های پدافند غیرعامل دانست و تأکید کرد: استان گیلان از استان‌های پیشرو در تربیت مربی پدافند غیرعامل است و آمادگی کامل برای آموزش در حوزه‌های زیستی، پرتوشیمیایی و سایبری به دستگاه‌های اجرایی وجود دارد.
ضرورت حرکت به سمت تجاری‌ سازی دانش 
رئیس پارک علم و فناوری گیلان نیز در این رویداد با تأکید بر ضرورت عبور از پژوهش صرف و حرکت به سمت تجاری‌سازی دانش گفت: گیلان به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی کشور، سالانه با چالش‌های متعددی در حوزه آفات گیاهی، از جمله مگس زیتون و موج‌های تهاجمی فصلی آفات، مواجه است که به‌طور مستقیم بر عملکرد بخش کشاورزی اثر می‌گذارد.
«امیر ملک پور» افزود: ما به‌عنوان مجموعه علم و فناوری نمی‌توانیم نسبت به این مسائل بی‌تفاوت باشیم. امروز علوم ماهیت بین‌رشته‌ای پیدا کرده‌اند و موضوع «اکوپست» نیز دقیقاً در همین چارچوب تعریف می‌شود؛ جایی که اکوسیستم، آفات، فناوری‌های نوظهور و ایمنی زیستی به هم گره می‌خورند.
وی با اشاره به نقش فناوری‌های نوین گفت:هوش مصنوعی، پردازش تصویر، سنجش از دور، پایش هوشمند، رباتیک و پهپادها ظرفیت‌های بزرگی برای افزایش بهره‌وری، تشخیص آفات و ارتقای ایمنی زیستی در زنجیره خوراک ایجاد کرده‌اند و می‌توانند به تولد استارتاپ‌های تخصصی منجر شوند.
ملک‌پور با ارائه آماری از وضعیت شرکت‌های دانش‌بنیان استان تصریح کرد: در حال حاضر ۱۰۸ شرکت دانش‌بنیان در گیلان فعالیت می‌کنند که بیش از ۷۰ درصد آن‌ها شرکت‌های نوپا هستند؛ شرکت‌هایی که هنوز در مسیر تجاری‌سازی و حضور مؤثر در اقتصاد دانش‌بنیان جای رشد فراوان دارند.

****
در این رویداد آموزشی همچنین اساتید حوزه علمی، فرهنگی، سلامت و بهداشت محیط از جمله دکتر شهیاد آذری حمیدیان عضو هیات علمی حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین و استاد تمام دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گیلان و رییس مرکز تحقیقات بهداشت و محیط زیست، دکتر مجتبی هدایتی چکوسری عضو هیات علمی و دانشیار گروه میکروب شناسی، ویروس و توکسینهای میکروبی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دبیر علمی USERN گیلان و عضو هیات موسس هسته تحقیقات زیست پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، مهندس مهدی جواهرشناس مدیر سلامت محیط و بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان و دکتر روشن بابایی همتی رییس کمیته گردشگری انجمن مدیریت کسب و کار ایران، مشاور سرمایه گذاری گردشگری و دهکده های سلامت و مدیر کمیته ثبت جهانی رشت در شبکه شهرهای خلاق یونسکو به ارائه مطالب کاربردی و محتوای علمی، آموزشی برای حاضران در برنامه پرداختند.