ارزیاب شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (ایکوموس) با حضور در شهر تاریخی ماسوله، ارزیابی میدانی پرونده «منظر فرهنگی ماسوله و سایت‌های آهنگری باستانی آن» را با هدف بررسی شرایط ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی آغاز کرد.
به گزارش نیمرخ/ آیین استقبال از «شایفول بن شاهیدان»، ارزیاب رسمی ایکوموس، صبح روز دوشنبه ۴ آبان ماه با حضور مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گیلان، فرماندار فومن، شهردار ماسوله و جمعی از مسئولان شهرستان و شهر تاریخی ماسوله در شهرداری این شهر برگزار شد.
این ارزیاب در چارچوب ماموریت کارشناسی ایکوموس، برای بررسی میدانی پرونده «منظر فرهنگی ماسوله و سایت‌های آهنگری باستانی آن» به ایران سفر کرده است. ارزیابی میدانی، بخشی از فرایند تخصصی و چندمرحله‌ای بررسی پرونده‌های پیشنهادی برای ثبت در فهرست میراث‌جهانی است و گزارش نهایی آن برای بررسی‌های بعدی به مرکز ایکوموس ارسال می‌شود.
بن شاهیدان در دیدار با مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان و فرماندار فومن، با قدردانی از مهمان‌نوازی مسئولان استان اظهار کرد: این نخستین سفر من به ایران است. من از کوالالامپور آمده‌ام، شهری که ایرانیان بسیاری در آن زندگی می‌کنند و مردمی بسیار خوب هستند.
وی افزود: خوشحال خواهم شد محوطه‌ها را ببینم، گزارش ارزیابی را تهیه کنم و در نهایت آن را به پاریس ارسال کنم و امیدوارم این محوطه به ثبت‌جهانی برسد.
تأکید بر حفاظت از اصالت و هویت زنده ماسوله
در ادامه این آیین «یوسف سلمان‌خواه» مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان، حضور ارزیاب ایکوموس را فرصتی ارزشمند برای تعمیق شناخت میراث‌فرهنگی ایران و گسترش گفت‌وگو و همکاری میان ملت‌ها و نهادهای تخصصی بین‌المللی دانست و اظهار کرد: ایران، سرزمین تمدن و فرهنگ ریشه‌دار و میراث گران‌سنگ بشری است و صیانت از میراث‌فرهنگی برای ملت ایران، امانتی تاریخی و مسئولیتی در برابر نسل‌های آینده به شمار می‌رود.
وی تصریح کرد: پاسداشت این میراث، مستلزم شناخت علمی، احترام به تنوع فرهنگی و همکاری میان ملت‌ها و نهادهای تخصصی بین‌المللی است.
سلمان‌خواه با اشاره به جایگاه استان گیلان گفت: خرسندیم که استان گیلان با پیشینه تاریخی غنی و تمدن دیرین، میزبان شماست؛ دیاری که در گستره میان دو پهنه باشکوه جنگل‌های جهانی هیرکانی و دریای کاسپین قرار گرفته است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان افزود: مایه خرسندی است که در ماسوله، این سکونتگاه تاریخی و جلوه‌ای ارزشمند از فرهنگ و دانش بومی ایران، میزبان شما هستیم.
وی با تاکید بر اینکه ارزش ماسوله تنها در کالبد تاریخی و معماری منحصربه‌فرد آن خلاصه نمی‌شود، خاطرنشان کرد: ارزش این شهر تاریخی در پیوند میان معماری، طبیعت، فرهنگ و زندگی جامعه محلی معنا پیدا می‌کند. از این رو، رویکرد ما در مسیر بررسی پرونده ثبت‌جهانی، بیش از هر چیز بر حفاظت از ارزش‌های میراثی، اصالت و تمامیت این منظر فرهنگی زنده استوار است.
سلمان‌خواه با اشاره به تجربه استان گیلان در همکاری با نظام‌های بین‌المللی حفاظت از میراث‌فرهنگی، از جمله ثبت‌جهانی جنگل‌های هیرکانی، کاروانسرای تی‌تی و روستای جهانی چادرشب‌بافی قاسم‌آباد، اظهار کرد: در موضوع ماسوله نیز تلاش ما بر آن است که با بهره‌گیری از رویکردهای علمی، از جمله حفاظت مبتنی بر ارزش‌ها، مشارکت جامعه محلی و مدیریت یکپارچه میراث، زمینه حفاظت مسئولانه از این منظر فرهنگی ارزشمند را برای نسل‌های آینده فراهم کنیم.
وی افزود: ما بررسی پرونده ثبت جهانی ماسوله را نه پایان یک مسیر، بلکه فرصتی برای تقویت نظام حفاظت، ارتقای استانداردهای مدیریت میراث و تضمین تداوم ارزش‌های فرهنگی این منظر زنده و نظام حکمرانی مشارکتی و محلی می‌دانیم.
مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر نقش مردم در حفاظت از ماسوله گفت: ماسوله را مردمانش بر دامنه کوه بنا کردند و با دانش و دست‌های خود از آن پاسداری کردند؛ نسل به نسل، زندگی را در خانه‌ها و گذرهای آن ادامه دادند.
سلمان‌خواه تصریح کرد: امروز مطالبه توجه جهانی به ماسوله، از دل همین مردم برمی‌خیزد، مردمی که حافظان اصلی این میراث‌اند و نهادها وظیفه دارند پشتیبان آنان و تسهیل‌گر این مسیر باشند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که این سفر و بررسی‌های میدانی و تخصصی ارزیاب ایکوموس، به شناخت عمیق‌تر ارزش‌های منظر فرهنگی ماسوله و تقویت همکاری‌های علمی برای حفاظت از آن بینجامد.
گفتنی است پرونده «منظر فرهنگی ماسوله و سایت‌های آهنگری باستانی آن» از جمله پرونده‌های ایران برای بررسی در فهرست میراث‌جهانی است که هم‌اکنون در مرحله ارزیابی کارشناسی میدانی از سوی ایکوموس قرار دارد و تصمیم‌گیری نهایی درباره آن، بر اساس ضوابط و فرایندهای مصوب، در کمیته میراث جهانی انجام خواهد شد.