معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست گیلان از ثبت و شناسایی نخستین قورباغه درختی خاوری آبی رنگ کشور در استان گیلان خبر داد. 
به گزارش نیمرخ/ برای نخستین بار در ایران، نمونه ای از قورباغه درختی خاوری با رنگ آبی در زیستگاه های طبیعی استان گیلان مشاهده و ثبت شد؛ رخدادی کم نظیر که اهمیت اکولوژیک و پژوهشی ویژه ای برای مطالعات تنوع زیستی کشور دارد.
«عباس عاشوری» معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان با اعلام این خبر گفت: قورباغه ها حدود ۸۸ درصد جمعیت دوزیستان جهان را تشکیل می دهند و بزرگ ترین گروه دوزیستان به شمار می روند. قورباغه درختی خاوری با نام علمی Hyla orientalis یکی از ۲۲ گونه دوزیستان ایران است که عمدتاً در نواحی شمالی کشور و زیستگاه های جنگلی و مرطوب زندگی می کند.
وی افزود: این گونه در شرایط طبیعی معمولاً با رنگ های زرد مایل به سبز یا کرم مایل به قهوه ای مشاهده می شود، اما بروز ناهنجاری های رنگی یا «کالر آنومالی» در برخی موارد می تواند موجب تغییر رنگ بدن این جانوران شود. این اختلال که در اثر عوامل محیطی و به ویژه نوسانات شدید دمایی ایجاد می شود، پدیده ای نسبتاً نادر در میان قورباغه هاست؛ به گونه ای که ممکن است از هر ۲۰ هزار قورباغه درختی، تنها یک مورد به رنگ آبی مشاهده شود.
عاشوری با اشاره به اهمیت رنگ در حیات جانوران اظهار داشت: رنگ یکی از مهم ترین ویژگی های ظاهری جانوران و از شاخصه های اصلی شناسایی گونه ها محسوب می شود. در اغلب گونه های جانوری، رنگ بدن در راستای استتار و هم رنگی با زیستگاه تکامل یافته تا به بقا و کاهش خطر شکار شدن کمک کند. به همین دلیل، قورباغه هایی که دچار اختلال رنگی می شوند، بیش از سایرین در معرض دیده شدن و شکار توسط شکارگران طبیعی قرار دارند.
وی در تشریح نخستین مشاهده این پدیده در گیلان گفت: در ۹ فروردین ماه ۱۳۹۹ یک نمونه قورباغه درختی خاوری آبی رنگ در جنوب شرقی لاهیجان و در نزدیکی تالاب سوستان، توسط آقای آریا آهنی زاده در یک روز آفتابی با دمای ۱۳ درجه سانتی گراد مشاهده و زنده گیری شد. این قورباغه پس از چند روز مجدداً به رنگ سبز طبیعی تغییر یافت.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی گیلان ادامه داد: پنج سال بعد و در ۱۲ فروردین ماه ۱۴۰۴ ، دومین نمونه قورباغه درختی خاوری آبی رنگ کشور نیز توسط خانم مهرناز جهانی در درختزارهای حاشیه یکی از انشعابات شلمان رود، در محدوده روستاهای سلوش و خرشتم بین لنگرود و املش مشاهده و ثبت شد. این قورباغه در شرایط آب وهوایی ابری، دمای ۳۳ درجه سانتی گراد و رطوبت ۶۰ درصد، در حالی که روی نهال بلوط و در ارتفاع حدود ۱۲۰ سانتی متری از سطح زمین در حال استراحت بود، مشاهده شد.
عاشوری خاطرنشان کرد: این نخستین بار است که مشاهده قورباغه درختی خاوری آبی رنگ در ایران به صورت علمی ثبت و گزارش آن در یک مجله معتبر بین المللی هرپتولوژی منتشر می شود. اهمیت این ثبت علمی از آن جهت است که هر دو مشاهده در بازه زمانی گذر از زمستان به بهار و همزمان با نوسانات شدید دمایی رخ داده اند.
وی افزود: هر دو نمونه در محدوده جنگل های هیرکانی و در حاشیه رشته کوه البرز در استان گیلان و در فاصله حدود ۱۵ کیلومتری از یکدیگر مشاهده شده اند که این موضوع ضرورت پایش تخصصی تر، انجام مطالعات دانشگاهی و بررسی دقیق عوامل ژنتیکی و محیطی مؤثر بر بروز این ناهنجاری رنگی را دوچندان می کند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست گیلان در پایان تأکید کرد: مطالعه و بررسی علمی این گونه پدیده های نادر می تواند به شناخت بهتر تنوع زیستی، سازوکارهای ژنتیکی و اثرات تغییرات اقلیمی بر حیات وحش منطقه کمک کرده و زمینه ساز حفاظت مؤثرتر از گونه های ارزشمند جنگل های هیرکانی باشد.